برای پاسخ به سوال بالا می بایست با نظریه های آموزش و پرورش آشنا شویم. نظریه‌ های آموزش وجود چهار چیز را در فرایند آموزش ضروری فرض می‌ کنند:

۱- آموزگار

۲- دانش آموز

۳- موضوع درسی

۴- گروه اجتماعی که آموزگار و دانش آموز به آن تعلق داشته و از طریق آن با هم مرتبط می‌ شوند.

نظریه‌ های آموزشی مختلف را می‌ توان از طریق پاسخی که به سوالات زیر می‌ دهند از هم دیگر تمیز داد:

  • هدف آموزشی یک مدرسه چیست و اینکه از نظر روانی چگونه دانش آموزانش را به انجام کارهایی که هدف را تحقق می‌ بخشد راهنمایی می‌ کند؟
  • موضوع درسی چیست، با چه روش‌ هایی تعلیم می‌شود، مطالب با چه میزان راحت آموخته می‌ شوند و به چه راحتی بعدا فراموش می‌ شوند؟
  • امتحان‌ها، روش‌ های درس خواندن، و معیار های مقایسه دانش آموزان با هم دیگر چیست؟
  • مدارس مختلف بحران‌ های مختلف دارند. برخورد های درونی مدرسه مورد نظر چیست؟
  • ترس‌ هایی که آموزگاران را تحت تأثیر قرار می‌ دهد چیست و واکنش آموزگاران به این ترس‌ ها چیست؟
  • دانش آموزان در مدارس مختلف با ترس‌ های مختلفی روبرو می‌ شوند. تحت چه ترس‌ هایی دانش آموزان به تلاش برای یادگیری مشغول هستند و پاسخ آن ها به این ترس‌ ها چیست؟

با توجه به این که تقصیر شکست‌ ها را می‌ توان بر گردن نظریه خاص آموزشی استفاده شده نهاد، راه حل ها نیازمند ایجاد تغییراتی در نظریه آموزشی می‌ باشد. انتخاب یک نظریه آموزشی خاص نیازمند آگاهی کافی نسبت به شرایط خاص یک مدرسه بوده و حکم کلی نمی‌ توان داد.

شروع آموزش به نحوه مدرن در ایران با تاسیس مدرسه دارالفنون در تهران و به همت امیر کبیر رقم خورد. در دارالفنون علوم فنی، علوم طبیعی و همچنین کمی علوم انسانی توسط اساتید خارجی و تحت نظارت رضا قلی خان، تدریس می‌ شد. تاسیس این مدرسه باعث ترجمه ی آثار مختلفی از زبان‌ های اروپایی به فارسی شد.

رضا شاه مسبب ایجاد تغییرات عمده‌ ای در سیستم آموزشی ایران می‌ باشد. به عنوان بخشی از برنامه غربی سازی، مدرن سازی و تمرکز اداره امور، او مکتب‌ خانه‌ ها را برچید. مکتب‌ ها جاهایی بودند که در آن ها به تمامی دانش آموزان در هر سنی که بودند در یک اتاق توسط یک آخوند آموزش داده می‌ شد. رضا شاه دستور داد که تمامی افراد جامعه، دختر و پسر، بصورت اجباری به مدارس دولتی بروند، و این که محتوای کتاب های درسی به روز و مدرن شوند. او محلی برای تربیت معلمین ایجاد کرد و همچنین دانشگاه تهران را بنا نهاد. چند سال بعد رضا شاه دستور در اختیار گرفتن و دولتی کردن تمامی مدارس خارجی تبلیغی مسیحی (میسونری) را داد. بیشتر مدرسه‌ های عالی آن زمان، مانند دارالمعلمین عالی(دانشسرای عالی)، مدرسه حقوق و علوم سیاسی(دانشکده حقوق) و مدرسه عالی طب(دانشکده پزشکی) در شمار دانشکده‌ های این دانشگاه درآمدند. با تاسیس دانشگاه تهران دانش آموزان توانستند، پس از به پایان رساندن دوره ی دبیرستان، در رشته‌ های ادبیات و فلسفه و علوم تربیتی، پزشکی، حقوق، علوم طبیعی و ریاضی، علوم معقول و منقول و مهندسی به تحصیل بپردازند. بعد ها دانشگاه تهران گسترش یافت و دارای دانشکده‌ها و رشته‌های درسی دیگری شد.

آموزش و پرورش در ایران بیشتر متمایل به روش پیاژه می‌ باشد ولی در عمل شیوه‌ هایی که پیاژه بر آن تاکید کرده‌ است عملی نمی‌ شود. آموزش در ایران بیشتر معلم-محتوا محور بوده و کودک در جریان یادگیری بیشتر نقش انبار کننده دارد. در سال های اخیر وزارت آموزش و پرورش ایران در پی این بوده‌ است که تغییراتی اساسی در شیوه ی آموزش کودکان به وجود آورد ولی این تغییرات بیشتر جنبه ی کمیتی داشته و کمتر به کیفیت آموزش توجه شده‌ است. همچنین دانشگاه فرهنگیان وظیفه ی تامین، تربیت و بهسازی معلمان و نیروی انسانی وزارت آموزش و پرورش را در ایران بر عهده دارد.

درباره ی مفهوم «آموزش و پرورش» باید درنظر داشت که «آموزش و پرورش» منحصر به افراد، زمان، مکان، یا عمل خاصی نیست. یعنی به طور مشخص «آموزش و پرورش» منحصر به مدرسه، کودکان، یا آموزش دروس خاصی نیست، بلکه «آموزش و پرورش» برای همه، و در هر زمانی (ز گهواره تا گور) و هر مکانی است. 

هدیه ویژه: آلا در ایران یک سیستم آموزشی آنلاین رایگان است که با هدف توسعه عدالت آموزشی ایجاد و به طور رسمی از سال ۱۳۹۲ شروع به فعالیت کرد که آن را با نام آموزش مجازی آلاء هم می‌خوانند. تمام دروس مقطع دوم، سوم و چهارم دبیرستان در رشته‌های ریاضی و تجربی به طور کامل تحت پوشش آلاء قرار گرفته است. دو درس ریاضیات انسانی و ادبیات انسانی به طور کامل و بخش عمده‌ ای از عربی انسانی تحت پوشش آلاء قرار گرفته است. آلاء جمع‌ بندی ها و همایش‌ های کنکوری را تحت پوشش طرح خود قرار داد و شروع به برنامه‌ ریزی جهت ورود به عرصه ی دانشگاهی و همچنین تحت پوشش قرار دادن مقطع نهم و دهم نموده است.